หน้าหลัก / บทความ / ของดีที่มีเฉพาะนมแม่เท่านั้น ตอนที่ 4

ของดีที่มีเฉพาะนมแม่เท่านั้น ตอนที่ 4

 

          ในน้ำนมแม่จะมีสารที่ช่วยการเจริญเติบโต(Growth  Factors) หลายชนิด  นักวิจัยในช่วงปี 1970-1980  พบว่าน้ำนมแม่เป็นตัวช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์เป็นอย่างดี ทั้งในหลอดทดลองและในสัตว์ทดลอง    Widdowson et al   พบว่าทางเดินอาหารของลูกหมูแรกเกิดที่ได้รับน้ำนมระยะแรก (colostrum) จะมีน้ำหนักและความยาวมากขึ้น   และยังพบว่ามีการสังเคราะห์โปรตีนมากขึ้นใน ตับ ไต ม้าม และกล้ามเนื้อ  

          EGF กระตุ้นการเพิ่มจำนวนของเซลล์เยื่อบุ (epidermal and epithelial tissues) และมีผลอย่างสำคัญในทารกในครรภ์และทารกแรกเกิด     ได้แก่  เพิ่มการเจริญเติบโต และการพัฒนาเซลล์บุผิวปอด  กระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ และการสังเคราะห์ DNA ในทางเดินอาหาร  และช่วยเร่งการหายของแผลบนผิวของเยื่อบุกระจกตา    EGF มีผลกระตุ้นเซลล์บุผิว duodenum ให้พัฒนาขึ้นเต็มที่ และเพิ่มการทำงานของ  Lactase และ การนำเข้าแคลเซี่ยมในหนูทดลองแรกเกิด

          EGF ในน้ำนมอาจจะมาจาก เลือดแม่ หรือผลิตขึ้นที่เต้านม เมื่อกินทางปาก จะไม่ถูกทำลายโดยกรดในกระเพาะอาหาร จึงสามารถไปออกฤทธิ์ในลำไส้ได้  นอกจากนี้ EGF ยังมีผลช่วยสมานแผลที่ลำไส้ได้ด้วย    เช่น เมื่อมีเชื้อไวรัสมาทำลายเซลล์เยื่อบุทางเดินอาหาร  

EGF ในน้ำนมแม่ช่วยให้แผลที่ลำไส้หายเร็วขึ้น :

             การวัดปริมาณ  EGF ในน้ำนมแม่โดยเทคนิคหลายวิธี พบว่า  มีจำนวน  30-40 ng/ml   เทียบกับในนมวัว มี 2 ng/ ml  และไม่พบในนมผงหลายชนิด    เมื่อเอานมแม่ไปแช่แข็งหรือแช่เย็นมีการเปลี่ยนแปลงปริมาณน้อยมาก    ( Iacopetta BJ. Grieu F, Horlsber M et al :Epidermal growth factor in human and bovine milk, Acta Paediatr 81:287,1992)

Relaxin เป็นฮอร์โมนในกลุ่มเดียวกับ  insulin  ในช่วงตั้งครรภ์ก่อนคลอด  relaxin จะผลิตจาก corpus luteum  

Relaxin ทำให้ข้อต่อช่วงสะโพกมีความยืดหยุ่น เตรียมไว้สำหรับตอนคลอด  และทำให้ปากมดลูกอ่อนนุ่มขึ้น

นอกจากนี้ relaxin ยังช่วยการเจริญเติบโตและการแบ่งเป็นเซลล์ชนิดต่างๆของเนื้อเยื่อเต้านม พบ relaxin ในน้ำนมแม่ที่คลอดไปแล้ว  6  สัปดาห์ แสดงว่าต้องมีการสร้างจากแหล่งอื่น   คือผลิตจากเต้านมเองด้วย ในทารกแรกเกิดยังไม่มีการศึกษาผลของ relaxin  แต่เชื่อว่ามีผลโดยตรงที่ทางเดินอาหารของทารก

โดย : พญ.  ศิริพัฒนา ศิริธนารัตนกุล