เก็บน้ำนมได้นานเท่าไร?
ถ้าเป็นไปได้การดูดจากเต้าแม่โดยตรงดีที่สุด เพราะจะได้คุณภาพของน้ำนมครบถ้วน แต่ในกรณีจำเป็นที่คุณแม่จะต้องออกไปทำธุระนอกบ้านหรือไปทำงาน นมที่คุณแม่บีบหรือปั๊มเก็บไว้ในตู้เย็น คุณภาพอาจลดไปบ้าง แต่ก็ยังมีสิ่งที่ดีๆ รวมทั้งภูมิคุ้มกันจำนวนมากอยู่ ดังนั้นคุณค่าของนมแม่แช่เย็นก็ยังดีกว่านมผงมากมายนัก
ภาชนะที่เก็บอาจเป็นถุงเก็บน้ำนม หรือขวดแก้วที่ผ่านการทำลายเชื้อด้วยความร้อนแล้ว ควรเก็บน้ำนมในปริมาณที่พอกินในแต่ละมื้อ เวลาเก็บ ถ้าภาชนะที่ใส่เป็นขวด ให้เหลือที่ว่างในขวดไว้ประมาณ ¼ - ½ นิ้ว ปิดฝาขวดให้สนิท แต่ไม่ต้องแน่นมากเกินไป แต่ถ้าเป็นถุงเก็บน้ำนม ให้รูดซิปปิดให้สนิทโดยเหลือที่เผื่ออากาศในถุง เพราะน้ำนมที่แช่แข็งจะเกิดการขยายตัว
หลักการของการเก็บน้ำนมในตู้เย็นในที่อุณหภูมิยิ่งต่ำและคงที่ จะยิ่งเก็บได้นาน อากาศร้อนจะมีผลต่อการเก็บรักษาอุณหภูมิของตู้เย็น
-
ตู้เย็นที่เปิดปิดบ่อย หรือมีของอื่นแช่มาก และบริเวณประตูตู้เย็น อุณหภูมิจะไม่คงที่
-
น้ำนมที่ละลายหลังแช่แข็งแล้ว ไม่ควรนำไปแช่แข็งอีก เพราะอาจมีการเปลี่ยนแปลงในส่วนประกอบต่างๆ ทำให้คุณภาพเสียไป
-
นมที่ละลายหลังแช่แข็งแต่ยังไม่ได้อุ่นหรือใช้ เก็บในตู้เย็นได้ 1 วัน
-
นมที่ละลายนอกตู้เย็น เก็บได้ชั่วเวลากิน 1 มื้อ
-
นมที่ได้กินไปบ้างแล้ว ไม่ควรเก็บไว้อีก เพราะอาจมีการปนเปื้อนเชื้อโรค
นมที่บีบ / ปั๊มเก็บไว้
-
แช่ตู้เย็นทันที ในบริเวณที่เย็นที่สุดคือบริเวณที่ติดกับช่องแช่แข็ง อย่าเก็บที่ประตูตู้เย็น เนื่องจากความเย็นจะไม่คงที่
-
นมที่ยังไม่ใช้ใน 2-3 วัน ควรเก็บในช่องแช่แข็ง
-
การเก็บในที่ทำงานเพื่อรอนำกลับบ้านในตอนเย็น ไม่ควรเก็บในช่องแช่แข็ง ให้เก็บบริเวณใต้ช่องแช่แข็ง ถ้าไม่มีตู้เย็น ให้เก็บในกระติกน้ำแข็งที่มีน้ำแข็งหล่อตลอดเวลา
-
เมื่อจะนำกลับบ้าน ต้องแช่ในกระติกน้ำแข็ง
-
ในกระติกน้ำแข็งที่มีน้ำแข็งหล่ออยู่ตลอดเวลา จะเก็บได้ 24 ชม.
ระยะเวลาในการเก็บ
จากคำแนะนำของ UNICEF & WHO
ที่อุณหภูมิห้อง
• 25-37o ซ เก็บได้นาน 4 ชม. (บ้านเราอากาศร้อน ควรใช้เกณฑ์นี้)
• 15-25o ซ เก็บได้นาน 8 ชม.
• ต่ำกว่า 15o ซ เก็บได้นาน 24 ชม.
ไม่ควรเก็บในที่ที่อุณหภูมิสูงกว่า 37o ซ
ในตู้เย็น
• ในตู้เย็นส่วนล่างที่อุณหภูมิ 2-4o ซ เก็บได้นาน 8 วัน (ควรเก็บในบริเวณที่เย็นที่สุดคือบริเวณที่ติดหรือใกล้กับช่องแช่แข็ง แต่ตู้เย็นจำนวนมากไม่สามารถรักษาอุณหภูมิได้คงที่ ดังนั้นจึงแนะนำให้นำน้ำนมมาใช้ภายใน3-5 วัน
• ในช่องแช่แข็ง (จากหนังสือ Breastfeeding : A guide for the medical profession 7th ed.)
- ตู้เย็นประตูเดียว (-15o ซ) เก็บได้นาน 2 สัปดาห์
- ตู้เย็น 2 ประตู (-18o ซ) เก็บได้นาน 3-6 เดือน
- ตู้แช่แข็ง (-20o ซ)เก็บได้นาน 6-12 เดือน
ความแตกต่างของก้อนให้ความเย็น
- ถุงพลาสติกใส่น้ำ (น้ำแข็งแหนม) 100 มล. 4,6,8 ก้อน ในกระติก รักษาความเย็นได้ 12,15 และ 17 ชั่วโมง แต่ถ้าในกระเป๋าพลาสติกรักษาความเย็นได้ 8,10 และ 11 ชั่วโมงตามลำดับ
- ฟองน้ำใส่น้ำ 100 มล 4,6,8 ก้อน ในกระติก รักษาความเย็นได้ 11,14 และ 16 ชั่วโมง แต่ถ้าในกระเป๋าพลาสติกรักษาความเย็นได้ 11,14 และ 16 ชั่วโมง
- icebrick 1และ 2 ก้อนในกระติกน้ำแข็ง รักษาความเย็นได้ 4 และ 17 ชั่วโมง
- coldhotpack 1 และ 2 ก้อน ในกระติกน้ำแข็ง กระเป๋าพลาสติก รักษาความเย็นได้ที่ 2 ชั่วโมง
ที่มา เอกสารงานประชุมนมแม่แห่งชาติครั้งที่ 1. หน้า 202-3.
|
