หลักเกณฑ์การตลาดอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก
International Code of Marketing of Breastmilk Substitutes
พญ.ศิริพัฒนา ศิริธนารัตนกุล
การแข่งกันระหว่างนมผสมกับนมแม่ เป็นการแข่งขันระหว่าง ผลกำไร กับสุขภาพของเด็ก โดยมีความเจ็บป่วย ความเป็นความตายของเด็ก เป็นเดิมพัน
“บริษัทนมผสม ยิ่งขายนมผงได้กำไรมากขึ้นเท่าไร เด็กๆยิ่งได้รับนมแม่น้อยลงไปเท่านั้น”
“นมผสมขายได้ยิ่งมากเท่าไร สุขภาพของเด็กยิ่งถูกลดทอนลงมากเท่านั้น”
บุคลากรด้านการแพทย์จะเลือกอยู่กับฝ่ายใดของการแข่งขัน?
การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ มีความเกี่ยวข้องกับ การตลาดของอาหารทารกอย่างไร?
มีปัจจัยมากมายที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับการที่แม่คนหนึ่งจะตัดสินใจที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ตั้งแต่ เรื่องของขนบประเพณี ความเชื่อของคนในครอบครัว ข้อมูลที่แม่ได้รับจากสื่อและสิ่งแวดล้อมรอบตัว ลองหลับตานึกดูว่า ใน สัปดาห์ที่ผ่านมาได้พบเห็น อ่านหรือได้ยิน การส่งเสริมให้ทารกได้กินนมแม่กี่ครั้ง และได้เห็น อ่าน ได้ยินข้อมูลเกี่ยวกับนมผงเลี้ยงทารกกี่ครั้ง คำตอบที่ได้ทำให้เรารู้ว่า ความรู้เกี่ยวกับนมแม่ไม่สามารถแข่งกับการให้ข้อมูลของนมผงเลย ทั้งๆที่การให้นมแม่มีประโยชน์มากมาย แต่การส่งเสริมการขายของนมผงใส่ข้อมูลให้แม่ๆตลอดเวลาว่านมผงมีสารอะไรบ้าง ทั้งๆที่นมแม่เป็น ต้นแบบ ให้นมผงเหล่านี้เลียนแบบและนมแม่มีสารอื่นๆอีกมากที่นมผงไม่มี แต่การโฆษณาทำให้แม่ไม่มั่นใจในน้ำนมของตนเองและพร้อมจะเปลี่ยนไปให้นมผงได้ตลอดเวลา การโฆษณานมผงจึงเป็นเหตุหนึ่งที่ให้ทำให้เด็กๆของเราได้รับนมแม่น้อยลง เด็กๆจึงเจ็บป่วยได้ง่ายขึ้นเพราะขาดภูมิคุ้มกันที่มีในน้ำนมแม่ การตลาดอาหารเด็กและทารก เช่นการแจกตัวอย่างฟรี และการส่งเสริมผลิตภัณฑ์โดยรูปแบบอื่นๆ ทำให้การสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทำได้ยากขึ้น ทางองค์การอนามัยโลก และ กองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF) จึงได้กำหนด “หลักเกณฑ์ว่าด้วยการตลาดอาหารสำหรับเด็กและทารกและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง” ขึ้น และได้รับมติเห็นชอบจากสมัชชาสาธารณสุขโลก ในปีค. ศ. 1981 หลักเกณฑ์นี้ให้มีการจำหน่ายนมผงได้ แต่จะต้องไม่มีการส่งเสริมและเผยแพร่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ ไม่มีการให้ตัวอย่างนมผสมฟรีแก่แม่ แม่จะได้เริ่มให้นมแม่ได้ง่ายขึ้น และสุขภาพของเด็กทารกจำนวนมากจะดีขึ้น
ข้อกำหนดของหลักเกณฑ์นานาชาติ หมวด 1 ความมุ่งหมาย : ต้องการให้ทารกได้รับอาหารที่ปลอดภัยและมีคุณค่าอย่างเพียงพอ โดย การปกป้อง ส่งเสริม และสนับสนุน การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โดยมีการควบคุมกำกับด้านการตลาดและจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนนมแม่ หมวด 2 ขอบเขต : ใช้กับการตลาด และการดำเนินการเกี่ยวกับอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง 1.นมดัดแปลงสำหรับทารก อาหารทารก 2.นมดัดแปลงและอาหารสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก 3.อาหารเสริมสำหรับทารก และเด็กเล็ก 4.อาหารอื่นที่มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้กับทารก หรือใช้ร่วมกับขวดนมสำหรับเด็ก 5.ภาชนะบรรจุ ขวดนม จุกนมยาง หัวนมหลอก หลักเกณฑ์ครอบคลุมผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนนมแม่ทุกชนิด หมวด 3 นิยาม หมวด 4 ข้อมูลการให้ความรู้ ข้อมูลเกี่ยวกับการให้อาหารทารกและเด็กเล็ก เป็นความรับผิดชอบของรัฐบาล และข้อมูลที่ให้แม่ต้องเป็นความจริง เช่น แม่ต้องรู้ว่าหลังจากให้ลูกกินนมผสม จะเปลี่ยนให้ลูกกลับมากินนมแม่ได้ลำบาก การบริจาคอุปกรณ์หรือสื่อ เอกสารที่เป็นข้อมูลความรู้ ต้องไม่มีชื่อทางการค้า หรือเครื่องหมายทางการค้าของผลิตภัณฑ์ หมวด 5 การส่งเสริมในที่สาธารณะ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ห้ามทำกิจกรรมโฆษณาใดๆ ไม่ว่าจะเป็นการโฆษณาในสื่อสารมวลชน การแจกใบปลิวในร้านขายยาหรือ ห้างสรรพสินค้า <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ไม่มีการแจกจ่ายตัวอย่าง การจัดซุ้มแสดงผลิตภัณฑ์เป็นพิเศษ เช่น มีเสียงเทปโฆษณาที่ชั้นวางสินค้า แจกคูปองลดราคา <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ห้ามพนักงานการตลาดติดต่อกับหญิงตั้งครรภ์ มารดาของทารกและเด็กเล็ หมวด 6 สถานบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข -ไม่มีการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ในระบบบริการสุขภาพ ไม่มีการตั้งแสดงผลิตภัณฑ์ โปสเตอร์ ปฏิทิน หรือสิ่งอื่นๆ เช่น สมุดโน้ต นาฬิกา - ไม่ควรอนุญาตให้บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข รับจ้างเป็นตัวแทนของบริษัทผู้ผลิตหรือผู้จำหน่าย -สถานบริการสาธารณสุขต้องไม่รับบริจาคผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนนมแม่ (ตามหมวด 2 )ส่วนการบริจาคให้สถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้า กระทำได้ โดยรับเพื่อใช้สำหรับทารกที่ต้องการจริงๆเท่านั้น -เครื่องมือหรือสิ่งของอื่นๆ ที่บริจาคให้ระบบบริการสุขภาพ ต้องไม่มีชื่อทางการค้าของผลิตภัณฑ์บนเครื่องมือนั้นๆ หมวด 7 บุคลากรด้านการแพทย์และสาธารณสุข -การให้ข้อมูลของผลิตภัณฑ์ในขอบเขตของหลักเกณฑ์ แก่บุคลากรทางการแพทย์ ทำได้เฉพาะข้อมูลที่เป็นวิทยาศาสตร์ และเป็นความจริง และต้องไม่ใชการโฆษณา - ห้ามแจกของกำนัลแก่บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข เพราะ การแจกจ่ายของเป็นการแสดงอย่างชัดเจนว่าเป็นการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ -การแจกตัวอย่างสินค้า ทำได้เฉพาะ เพื่อการประเมินผลทางการแพทย์หรือ เพื่อการศึกษาวิจัยแก่บุคลากรภายในโรงพยาบาล -การสนับสนุนแก่บุคลากรทางการแพทย์ และสาธารณสุข ต้องกระทำโดยเปิดเผย -การสนับสนุนทางการเงินต้องไม่สร้างความขัดแย้งด้านผลประโยชน์ หมวด 8 พนักงานบริษัทผู้ผลิตและผู้แทนจำหน่าย <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ยอดขายต้องไม่นำไปประกอบการพิจารณาค่าตอบแทนพิเศษ เพราะการเพิ่มยอดขายผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนน้ำนมแม่ มีผลทำให้จำนวนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ลดลงโดยอัตโนมัติ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->- พนักงานการตลาดต้องไม่ทำหน้าที่ให้ความรู้แก่หญิงตั้งครรภ์ หมวด 9 ฉลาก <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ฉลากต้องระบุข้อมูลที่จำเป็นในการใช้ผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้อง และต้องไม่ขัดขวางการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ภาชนะบรรจุแต่ละใบจะต้องมีข้อความ ที่ชัดเจน อ่านเข้าใจได้ง่าย พิมพ์บนภาชนะบรรจุ หรือพิมพ์บนฉลากซึ่งติดไว้บนภาชนะอย่างแน่นหนา และต้องเขียนด้วยภาษาที่ใช้อยู่ในประเทศนั้นๆด้วย <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ข้อความจะต้องประกอบด้วย “ ข้อสังเกตที่สำคัญ” (Important notice) “ คำเตือน” (Warning) เพื่อช่วยเรียกความสนใจในข้อความที่บ่งบอกคุณค่าที่เหนือกว่าของการเลี้ยงลูกด้วนนมแม่ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ไม่มีรูปทารก หรือภาพและข้อความที่อาจสื่อให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์ทดแทนนมแม่เป็นสิ่งดีเลิศสำหรับทารก <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ห้ามใช้คำว่า “humanized” หรือ “maternalized” หรือคำที่มีความหมายใกล้เคียงคำดังกล่าว <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ฉลากของผลิตภัณฑ์อาหารที่อยู่ในขอบเขตของหลักเกณฑ์ จะต้องระบุสิ่งต่อไปนี้ด้วย <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->1.สารอาหารที่นำมาใช้ ( Ingredients) <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->2.สัดส่วนของส่วนประกอบ และการวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->3.วิธีการเก็บรักษา <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->4.หมายเลขผลิตภัณฑ์ และวันหมดอายุ หมวด 10 คุณภาพ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->คุณภาพของผลิตภัณฑ์ต้องมีมาตรฐานสูงเป็นที่ยอมรับ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ผลิตภัณฑ์อาหารต้องได้มาตรฐานตามที่กำหนดไว้ใน Codex Alimentarius Commission หมวด 11 การนำไปปฏิบัติ และการตรวจติดตาม <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->ผู้ผลิตและผู้แทนจำหน่ายต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->จะต้องรายงาน สิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]-->เจ้าหน้าที่การตลาดต้องได้รับการฝึกอบรม เพื่อให้รู้เนื้อหาของหลักเกณฑ์นานาชาติ และหน้าที่ความรับผิดชอบ
|