หน้าหลัก / แม่ทำงาน กับการให้นมแม่แก่ลูกคลอดก่อนกำหนด



แม่ทำงาน กับการให้นมแม่แก่ลูกคลอดก่อนกำหนด

พญ.ศิริพัฒนา ศิริธนารัตนกุล



คุณแม่สามท่านนี้ คลอดบุตรก่อนกำหนด ลูกตัวเล็ก อยู่โรงพยาบาลนานแต่คุณแม่ก็ยังให้น้ำนมแม่แก่ลูกได้ ตั้งแต่หลังคลอดจนกระทั่งกลับไปทำงาน


1 . คุณอร เป็นพยาบาลโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง คลอดบุตรเพศชาย น้ำหนัก 2230 gms. มีอาการหายใจเหนื่อยหอบหลังคลอด 4 ชั่วโมง ต้องใส่ท่อช่วยหายใจและเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักของทารกแรกเกิด จึงไม่สามารถดูดนมได้เองต้องให้ นมทางสายอาหาร และดูแลในรพ.เป็นเวลา 2 เดือน แต่ลูกของคุณอรก็ได้รับน้ำนมแม่เพราะ


       “ตั้งแต่หลังคลอด แพทย์แนะนำให้ปั๊มวันละ 8 ครั้ง ทุก 2-3 ชั่วโมง( ตั้งแต่ตื่นนอนจนถึงเที่ยงคืน หลังเที่ยงคืนให้นอนพักผ่อน ) โดยที่ก่อนและหลังปั๊มนมทุกครั้งให้ดื่มน้ำ 1 แก้วเสมอ ผลปรากฏว่าน้ำนมมาเยอะมาก ดิฉันลาคลอด 45 วัน สามารถปั๊มนมเก็บได้วันละประมาณ 35- 40 ออนซ์ เมื่อต้องกลับไปทำงานดิฉันมีนม สต็อกให้ลูกประมาณ 900- 1000 ออนซ์ “

เมื่อกลับมาทำงานคุณอรก็ยังปั๊มนมแม่ได้อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ


     “ดิฉันตื่นปั๊มนมตั้งแต่ตี 5 ได้ครั้งละ 8-13 ออนซ์ และหาเวลาปั๊มคือ 12 น. 16 น. ได้ครั้งละ 8-9 ออนซ์ เมื่อกลับถึงบ้านก็ปั๊มอีก 2-3 ครั้ง เฉลี่ยแล้วปั๊มได้ 4-5 ครั้งต่อวัน ปัจจุบันได้น้ำนมเฉลี่ยวันละ 33-40 ออนซ์ เมื่อปั๊มเสร็จก็ฝากแช่ช่องธรรมดาแล้วใส่กระเป๋าน้ำแข็งกลับไปแช่ช่องแช่ แข็งที่บ้าน “


2. คุณแม่น้องการ์ตูน คลอดบุตรก่อนกำหนด ลูกน้ำหนักแรกคลอด 1950 กรัม เริ่มเก็บน้ำนมแม่ตั้งแต่เดือนที่สองหลังคลอด


          “เริ่มเก็บในเดือนที่ 2 โดยใช้วิธีบีบมือ พอน้องกิน 1 ข้าง ก็จะบีบเก็บ 1 ข้าง เรื่อยๆ ได้ครั้ง ละ 1-1.5 ออนซ์
วันหนึ่งรวมๆ กันแล้วได้ประมาณ 8-10 ออนซ์ บีบเก็บมาเรื่อยๆ จนถึงวันที่จะได้ไปทำงาน ได้นมสต็อกทั้งหมด ประมาณ 350 ออนซ์ “
               “ในช่วงเวลาทำงาน ก็จะบีบเก็บนมตลอด โดยใช้ห้องน้ำเป็นที่บีบนม เป็นช่วงเวลา คือ 10.00น. 12.30 และ15.30 น. ใส่ถุงเก็บนม แล้วแช่แข็งไว้ที่ ที่ทำงาน ตั้งแต่วันจันทร์-ศุกร์ เย็นวันศุกร์ก็จะขนนมกลับ โดยเอาใส่กระเป๋าเก็บความเย็น ไปใส่ช่องแช่แข็งที่บ้านต่อ และในช่วงตอนเย็นและกลางคืน ก็จะให้น้องการ์ตูนดูดจากเต้าตลอด น้องการ์ตูนจะดีใจมากๆ ที่ได้กินนมจากเต้าคุณแม่ และก็เป็นเวลาที่คุณแม่มีความสุขมากๆ “


3. คุณ Netaddr คลอดก่อนกำหนดเมื่ออายุครรภ์ 31 สัปดาห์ ลูกอยู่รพ. 1 เดือนกว่า แต่ก็ปั๊มน้ำนมแม่ไปส่งให้ลูกที่รพ. ทุกวันจนกระทั่งลูกได้กลับบ้าน
       

  “ตอนกลางคืนตั้งนาฬิกาปลุก เพื่อตื่นมาปั๊มนมทุก 3 ชั่วโมง ระหว่างปั๊มก็ดูรูปลูกที่ถ่ายในมือถือไปด้วย เพื่อให้กำลังใจตัวเอง ตอนกลางวันก็ปั๊มทุก 2 ชั่วโมง ระหว่างนั้นคุณหมอก็ให้ลูกหัดดูดจากเต้าแม่เพื่อกระตุ้นน้ำนมค่ะ แต่ลูกมีปัญหาเรื่องการดูดกลืนที่ไม่สัมพันธ์กัน เมื่อดูดไปสักพัก ก็ต้องเอาลูกออกจากเต้า เพื่อให้ออกซิเจน รอจนปากแดงดีขึ้นก็เอาเข้าเต้าใหม่ ฝึกอย่างนี้เรื่อย ๆ จนลูกแข็งแรงพอที่จะกลับบ้านค่ะ”


   “ หลังจากลูกกลับบ้าน ระหว่างวันให้น้องดูดจากเต้า พอน้องดูดเสร็จก็มานั่งปั๊มนมต่ออีก 10-15 นาที ตอนกลางคืน ก็ตั้งนาฬิกาปลุกให้น้องตื่นมาดูดนมทุก 3 ชั่วโมง น้องดูดเสร็จก็นั่งปั๊มต่ออีก 15 นำที ทำอย่างนี้ทุกวัน พอได้สองเดือนครึ่ง นมสต๊อคที่สะสมได้เกือบเต็มช่องฟรีสของตู้เย็นสองประตู”


  “ สามสัปดาห์สุดท้ายก่อนกลับไปทำงาน เป็นช่วงของการฝึกให้นมลูกจากขวด โดยเริ่มให้น้องดูดจากเต้าก่อน สักพักก็เปลี่ยนเป็นให้น้องดูดจากขวดโดยใช้จุกดูดสำหรับเด็กคลอดก่อนกำหนด จุกจะค่อนข้างนิ่มและรูเล็กค่ะ ช่วงแรก ๆ ของการฝึกน้องดูดนมจากขวด จะใช้นมที่เพิ่งปั๊มใหม่สด ๆ ก่อน เพราะอุณหภูมิพอดี ๆ กลิ่นไม่เหม็นหืน ทำให้น้องไม่รู้สึกถึงความแตกต่างของรสชาตินมในขวดกับนมจากเต้า จากนั้นค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นนมสต๊อคมาละลายน้ำ ให้น้องดูด ฝึกอย่างนี้เรื่อย ๆ ค่ะ จนกลับไปทำงานตอนลาคลอดครบ 3 เดือน น้องก็สามารถดื่มนมจากขวด และดื่มนมสต๊อคได้แล้ว "


     " เมื่อกลับไปทำงานแรกๆปั๊มนมในห้องประชุมที่ปิดมิดชิด ต่อมาเพื่อไม่ให้เสียเวลาทำงานจึงนั่งปั๊มที่โต๊ะทำงานเลยโดยมีผ้าคลุมให้นม มิดชิด ทับด้วยผ้าคลุมไหล่ มองเผินๆเหมือนนั่งทำงานตามปกติ
     ” ช่วงทำงาน ปั๊มนม 4 รอบ เริ่มจากมาถึงที่ทำงานก็ปั๊มรอบ 9 โมง เก็บขวดปั๊มใส่ในถุงพลาสติกไว้ในตู้เย็น ก่อนกินข้าวเที่ยงก็ปั๊มต่ออีก 1 รอบ รวมกันเทใส่ถุงนมเก็บสต๊อคแล้วเข้าช่องฟรีส รอบบ่ายก็เริ่มตอนบ่ายสาม และ 6 โมงเย็น รวมกันได้อีก 1 ถุง จากนั้นเก็บใส่กระเป๋าเก็บความเย็น มีน้ำแข็งก้อนปิดทับทั้งบนล่าง และคั่นถุงที่แช่แข็งแล้วกับถุงที่เพิ่งปั๊มเสร็จก่อนกลับบ้าน รวมใช้น้ำแข็ง 3 ก้อน กลับถึงบ้านก็รีบเอานมใส่ตู้แช่แข็ง”


 ขอขอบคุณ คุณอร คุณแม่น้องการ์ตูน และคุณ Netaddr ที่ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ดีๆให้คุณแม่ท่านอื่นๆได้นำไปปรับใช้ตามความเหมาะสมค่ะ